Das Leben der Anderen

Di 27, aanvang 14.00 uur
Wo 28, aanvang 20.30 uur

Être et avoir

Za 24, aanvang 19.00 uur
Zo 25, aanvang 20.30 uur

Festen

Do 22, aanvang 20.30 uur
Za 24, aanvang 21.45 uur

Il postino

Vr 23, aanvang 19.00 uur
Ma 26, aanvang 20.30 uur

The third man

Vr 23, aanvang 21.45 uur
Zo 25, aanvang 16.00 uur (+lezing)

Una giornata particolare

Di 27, aanvang 20.30 uur

Das Leben der Anderen

regie: Florian Henckel von Donnersmarck
met: Martina Gedeck, Ulrich Mühe, Sebastian Koch
DUI 2006 • drama • 137 min.

DAS LEBEN DER ANDEREN (2006) werd een nog grotere filmhuishit dan zijn Duitse voorganger DER UNTERGANG uit 2004. Niet zo vreemd, want het debuut van regisseur Florian Henckel von Donnersmarck won naast een Oscar voor beste buitenlandse film welgeteld 63 prijzen op festivals over de hele wereld – en daar waren heel wat publieksprijzen bij. Hoofdrolspeler Ulrich Mühe heeft spijtig genoeg niet lang mogen genieten van dit overtuigende succes; in juli 2007 stierf hij op 54-jarige leeftijd.
Centraal in de film staat Stasi-officier Gerd Wiesler (Mühe), die midden jaren tachtig langzaam zijn geloof in het Oost-Duitse systeem verliest. Dat gebeurt als hij langdurig de levens- en liefdeswandel moet volgen van Georg Dreyman (Sebastian Koch), een schrijver die subversieve gedachten zou hebben. Voor Wiesler betekent dit dat hij bijna non-stop het appartement van de schrijver moet afluisteren. Aanvankelijk doet hij dat vol overgave. Gaandeweg de operatie begint hij echter te twijfelen aan de beweegredenen van zijn hoogste baas, die een oogje heeft op de vriendin van Dreyman. Uiteindelijk valt daardoor het fundament onder zijn bestaan weg. De Werdegang die de Stasi-man maakt wordt in de spannende film buitengewoon geloofwaardig en pakkend neergezet door (theater)acteur Ulrich Mühe: zijn gepijnigde blik, zijn stijve loopje – hij gaat volledig op in zijn spel.
DAS LEBEN DER ANDEREN toont aan dat het leven aan de andere zijde van het IJzeren Gordijn veel minder luchthartig was dan een komedie als GOOD BYE LENIN! ons eerder deed denken. Het is nog steeds ongelofelijk dat zo'n repressief regime zo kort geleden zo dicht bij huis kon voortbestaan.

Être et avoir

regie: Nicolas Philibert
FRA 2002 • documentaire, familiefilm • 104 min.

Het komt niet zo vaak voor dat documentaires een kaskraker zijn, hoewel dit filmgenre al een tijd in opmars is – zie de stijgende belangstelling voor het IDFA, sinds 1988 uitgegroeid tot het grootste documentairefestival ter wereld. Dat zegt toch iets.
De Franse documentaire ÊTRE ET AVOIR uit 2002 van regisseur Nicolas Philibert was absoluut een hit. Philibert filmde een jaar lang in en om een dorpsschool in de Auvergne. Een school met één lokaal, één meester en dertien leerlingen van vier tot twaalf jaar. De meester, Georges Lopez, is een toegewijd man die al twintig jaar met een soms wat ouderwets aandoende autoriteit les geeft aan 'zijn' kinderen. We zien hoe ze leren lezen, schrijven en rekenen, en hoe ze leren leven en omgaan met anderen. Maar we zien ook dat de school in zijn bestaan wordt bedreigd door de ontvolking van het platteland en wat dat betekent voor Lopez, de kinderen en hun families.
Philibert registreert vooral – gesproken commentaar laat hij achterwege. Hij heeft niet meer willen doen dan een authentiek beeld geven van hoe het er op het Franse platteland aan toe gaat. Dat hij je anderhalf uur geboeid kan laten kijken naar zoiets basaals als een schoolklas is knap. ÊTRE ET AVOIR is een warme film, niet in het minst door de bijdrage van de vierjarige 'hoofdrolspeler' JoJo. Zijn ondeugende blik vergeet je niet snel.
Het grote succes van ÊTRE ET AVOIR heeft andere Franse documentairemakers ongetwijfeld geïnspireerd tot het maken van dit soort melancholische films over het Franse platteland. Denk maar eens aan de liefdevolle portretten van boerenfamilies die de laatste jaren te zien waren, zoals LA VIE MODERNE en PAUL DANS SA VIE.

Festen

regie: Thomas Vinterberg
met: Ulrich Thomsen, Henning Moritzen, Thomas Bo Larsen
DEN/ZWE 1998 • drama • 105 min.

FESTEN (1998) van de Deense regisseur Thomas Vinterberg wordt door menigeen beschouwd als een jonge klassieker. Het was de eerste film die gemaakt werd volgens de strenge DOGMA95-regels van Lars von Trier. Volgens diens manifest voor de 'zuivere' film moet de maker op locatie filmen en zijn attributen, extra belichting en achtergrondmuziek niet toegestaan.
Aanvankelijk lijkt FESTEN een conventioneel verhaal te vertellen, maar het sterke scenario pakt heel anders uit. In een landhuis komen familieleden en vrienden tezamen om de zestigste verjaardag van de welgestelde Helge Klingenfeldt te vieren. Helge heeft twee zoons en een dochter. De oudste zoon Christian is de helft van een tweeling, maar zijn tweelingzus heeft twee maanden voor het feest zelfmoord gepleegd. Tijdens het weekend broeit er dan ook van alles. Pogingen om het gezellig te houden hebben geen effect, want de bom barst als Christian tijdens het feestmaal een speech gaat houden.
De grote kracht van FESTEN is het camerawerk en de acteerprestaties. Vinterberg maakte als één van de eersten gebruik van de handzame digitale camera. Dat gaf hem een grote bewegingsvrijheid en stelde hem in staat dicht op de huid van zijn spelers te zitten.
Opvallend is dat FESTEN voor zo'n beetje alle grote filmprijzen genomineerd werd, maar daar bleef het bij. Wel wist de film de juryprijs van Cannes in de wacht te slepen en werd Vinterberg bij de uitreiking van de Europese filmprijzen uitgeroepen tot 'European Discovery of the Year'. Deze 'belofte' heeft hij in de jaren daarna niet kunnen waarmaken, hoewel zijn laatste film SUBMARINO (2010) er absoluut weer mag zijn.

Il postino

regie: Michael Radford
met: Philippe Noiret, Massimo Troisi
ITA 1994 • drama, komedie • 108 min.

Sinds Jacques Tati's JOUR DE FÊTE is de fietsende postbode een dankbaar onderwerp voor een film. Want wie komt er makkelijker bij mensen aan huis dan de postbode? In IL POSTINO heeft postbode Mario maar één klant, maar wel een bijzondere: de beroemde Chileense dichter Pablo Neruda. De uit Chili verbannen Neruda bracht in 1952 een tijd door op Salina, één van de Eolische eilanden bij Sicilië. Regisseur Michael Radford (THE MERCHANT OF VENICE) vond dit een aardig uitgangspunt voor zijn overigens gefingeerde verhaal van IL POSTINO (1994).
De schuchtere visserszoon Mario (Massimo Troisi) droomt van een groots en meeslepend leven, maar krijgt daartoe als postbode op het kleine eiland niet veel kans. Toch verandert zijn leven als hij dagelijks stapels post, voornamelijk van vrouwen, bij de dichter (Philippe Noiret) en diens vriendin bezorgt. Poëzie en vrouwen, Mario ziet een verband. Hij heeft Neruda als leermeester nodig! Voorzichtig weet Mario de aandacht en nieuwsgierigheid van Neruda te wekken, en Neruda leert de postbode hoe je met poëzie vrouwen kunt verleiden. Met deze hulp verovert Mario zijn Beatrice. Na hun huwelijk verlaat Neruda het eiland om tot Mario's teleurstelling niets meer van zich te laten horen. Pas jaren later keert de dichter even terug en pas dan beseft Neruda hoe belangrijk de vriendschap voor de postbode was.
Veel heeft IL POSTIMO te danken aan Massimo Troisi. De acteur kwam niet alleen met het oorspronkelijke idee bij Radford, maar stond er ook op het project te voltooien, ondanks zijn hartaanval bij het begin van de opnames. Een dag na de opnames stierf hij op 41-jarige leeftijd.
Voor de muziek, veelal op bandoneon, kreeg Luis Bacalov een Oscar.

The third man

regie: Carol Reed
met: Joseph Cotton, Orson Welles, Alida Valli, Trevor Howard
GBR 1949 • thriller • 104 min.

THE THIRD MAN speelt zich af in het naoorlogse, geruïneerde Wenen. Holly Martins (Joseph Cotton), een Amerikaanse schrijver van derderangs avonturenromans, zit in financiële problemen. Hij wordt door zijn vriend Harry Lime (Orson Welles) uitgenodigd om voor hem in Wenen te komen werken. Bij zijn aankomst hoort hij tot zijn schrik dat Harry bij een ongeval is overleden. Holly vertrouwt de zaak niet als hij merkt dat alleen bekenden van Harry het ongeluk hebben gezien en hij gaat op onderzoek uit. De conciërge, die later vermoord wordt, weet te vertellen dat het lijk na het ongeluk door drie mannen is weggesleept. Twee mannen kan Holly achterhalen, maar wie was dan die derde man? Bij zijn naspeuringen komt Holly in contact met Harry's minnares Anna Schmidt (Alida Valli) en met flink wat duistere types. Eén ding wordt hem steeds duidelijker: Harry is iemand anders dan hij dacht. En als hij ook nog ontdekt dat Harry zijn dood in scène heeft gezet, biedt Holly rechercheur Calloway (Trevor Howard) zijn diensten aan om Harry in te rekenen.
THE THIRD MAN (1949) wordt gezien als één van de grootste thrillers in de filmgeschiedenis. Alle betrokken disciplines hebben elkaar in deze klassieker versterkt. Het door Graham Greene geschreven scenario wordt opgetild door de sterke regie van Carol Reed, de sinistere cinematografie van Robert Krasker en de beroemd geworden citermuziek van Anton Karas. Ook het acteerwerk maakt de film onvergetelijk. Wie heeft niet het schaduwbeeld van de mysterieuze 'derde man' (Orson Welles) op het netvlies gegrift staan?

Una giornata particolare

regie: Ettore Scola
met: Sophia Loren, Marcello Mastroianni
ITA 1977 • drama • 105 min.

UNA GIORNATA PARTICOLARE (1977) van de Italiaanse regisseur Ettore Scola is terecht een klassieker geworden. Hoe vaker je hem ziet – en dan liefst op het grote doek – hoe mooier hij wordt.
De film speelt zich af op 8 mei 1939 – de dag dat Hitler een officieel bezoek aan Rome brengt en ontvangen wordt door Mussolini. De hele stad is vrijwillig (of niet) uitgelopen om de militaire parade te aanschouwen. Ook de bewoners van een appartementencomplex zijn al vroeg op pad gegaan. Het gebouw is leeg en stil, alleen flarden van het radioverslag van de parade horen we op de achtergrond. Toch zijn er nog een paar mensen achtergebleven. Behalve de conciërge zien we Antonietta (Sophia Loren). Ze heeft net haar man en zes kinderen uitgezwaaid en wijdt zich nu aan de taken die haar resten, want meegaan naar de parade is voor haar niet weggelegd. Ook Gabriele (Marcello Mastroianni), een homoseksuele radiojournalist die zojuist is ontslagen, is thuisgebleven. Hij vertoont zich liever niet meer in het openbaar, bang voor repercussies van het fascistische regime. Door toeval treffen de twee elkaar in het lege gebouw en inderdaad wordt deze dag una giornata particolare. Hun ontmoeting geeft een indrukwekkender beeld van een samenleving onder dictatoriale druk dan menig politiek pamflet of film.
De hoofdrollen in UNA GIORNATA PARTICOLARE zijn magistraal vertolkt door La Loren en Mastroianni. De laatste ontving voor zijn rol een Oscar en ook de film zelf werd bekroond met een Oscar voor beste buitenlandse film.